Wanneer is een ontheffing mogelijk voor de zero-emissiezone?
Het centrum van Maastricht heeft sinds 1 januari 2025 een zero-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s. Als je niet kunt voldoen aan de eisen van de zero-emissiezone, dan kun je in sommige situaties een ontheffing aanvragen. Bijvoorbeeld als je als particulier een bestel- of vrachtauto bezit of als er sprake is van netcongestie. Maar een ontheffing is wellicht ook mogelijk als je een bestel- of vrachtwagen hebt met specifieke kenmerken die niet emissieloos verkrijgbaar is. Deze categorie is nu verduidelijkt door het ministerie, inclusief het aantal jaren dat de ontheffing geldt.
Sinds 1 januari 2025 zijn bestel- en vrachtauto’s die op lpg, diesel en benzine rijden, niet meer zomaar toegestaan in de zero-emissiezone van Maastricht. Tussen 2025 en 2030 geldt er een overgangsregeling, en voor bepaalde bestel- en auto’s een vrijstelling. Vanaf 1 januari 2030 moeten álle bestel- en vrachtauto’s in de zero-emissiezone emissieloos zijn. Dus bijvoorbeeld elektrisch rijden of op waterstof. Als je niet kunt voldoen aan de eisen van de zero-emissiezone, dan kun je in sommige situaties een ontheffing krijgen.
Bestaande ontheffingsregels
In onderstaande situaties kun je een ontheffing aanvragen voor je bestel- of vrachtwagen die op lpg, diesel of benzine rijdt:
- dagontheffingen (maximaal 12 per voertuig per zone, als je incidenteel in de zero-emissiezone komt)
- voor particulier bezit van een bestel- of vrachtauto
- voor een bedrijfs- of vrachtauto die vanwege een handicap is aangepast
- wegens lange levertijden van een vervangend emissieloos voertuig
- voor een bijzondere voertuig met een DET tot 13 jaar oud
- voor een bestel- of vrachtauto die niet emissieloos verkrijgbaar is
- voor een plug-in hybride vrachtauto
- in verband met bedrijfseconomische omstandigheden
- op basis van een hardheidsclausule/afwijkingsbevoegdheid. Je kunt dit aanvragen als je denkt dat jouw toekomstige situatie zo zal zijn dat er niet van je verwacht kan worden te investeren in een voertuig zonder uitstoot. Voorbeelden van zulke situaties zijn: ernstige ziekte, met pensioen gaan, binnenkort stoppen met het bedrijf of omdat je niet op tijd een (verzwaarde) netaansluiting kunt krijgen door netcongestie. Vanaf 1 januari 2026 heeft de situatie ‘niet kunnen laden wegens tekort aan netcapaciteit (netcongestie)’ een eigen ontheffing.
Hoe lang een ontheffing geldt, verschilt per ontheffing.
Nieuwe ontheffingsregels
De gemeenten met zero-emissiezones breiden de ontheffingsmogelijkheden op een aantal punten uit. Zo ook Maastricht. Deze nieuwe ontheffingsregels moeten nog in het ontheffingenbeleid van de gemeenten worden opgenomen en treden naar verwachting op 1 januari 2026 in werking. De belangrijkste aanpassingen zijn:
- een ontheffing voor niet kunnen laden wegens tekort aan netcapaciteit (netcongestie)
- een ontheffing voor dierenambulances
- landelijke geldigheid van de ontheffingen bedrijfseconomische omstandigheden en netcongestie
- lopende ontheffingen op basis van lange levertijd en netcongestie kunnen kosteloos worden verlengd
- de ontheffing voor een nieuw aan te schaffen voertuig dat nog niet in emissieloze variant verkrijgbaar is, wordt langer geldig. Een overzicht van de duur van deze ontheffing is te vinden in onderstaande tabel. Het gaat om heel specifieke situaties, maar wellicht wel net een situatie die voor jou van toepassing is. We kiezen er daarom voor om het complete overzicht te geven. In de tabel is tussen haakjes aangegeven hoe lang de ontheffing geldt vanaf de datum eerste toelating van het nieuwe voertuig. NB Je kunt er ook voor kiezen in je huidige voertuig te blijven rijden en hiervoor een ontheffing aan te vragen, omdat de emissieloze variant wellicht over een jaar verkrijgbaar is. Deze ontheffing is 1 jaar geldig.
| Ontheffing wordt verleend aan huidig of nieuw dieselvoertuig indien vervangend elektrisch voertuig niet verkrijgbaar is vanwege: | N1 en N2 bedrijfswagens (tot 3.500 kg) | N2 vrachtwagens (3.500-7.500 kg) | N2 en N3 vrachtwagens (>7.500 kg) |
| Te lage laadvloer (onvoldoende ruimte voor batterijen) | Lager dan 57 cm vanaf wegdek (10 jaar) | Lager dan 70 cm vanaf wegdek (13 jaar) | T/m 16 ton toegestane maximale massa: 90 cm; boven 16 ton toegestane max massa: 105 cm vanaf wegdek (13 jaar) |
| Onvoldoende benodigd trekgewicht | Aanhanger zwaarder dan 2.500 kg (7 jaar) | Aanhanger zwaarder dan 3.000 kg (10 jaar) | Trekgewicht vanaf 50 ton (13 jaar) |
| Onvoldoende benodigd PTO-vermogen (en -koppel) | Pompvermogen vanaf 31 kW continu, 196 Nm (7 jaar) | Pompvermogen vanaf 31 kW continu, 196 Nm (10 jaar) | Pompvermogen vanaf 70 kW continu en/of vanaf 99 kW piek, en koppel 286 Nm continu en/of koppel 530 Nm piek (10 jaar) |
| Onvoldoende benodigde batterijinhoud voor inzet binnen zero-emissiezone(s) | Gemiddeld verbruik per werkdag boven 25 liter binnen ZE-zone(s) (7 jaar) | Gemiddeld verbruik per werkdag boven 25 liter binnen ZE-zone(s) (10 jaar) | Trekker: boven 110 liter dieselgebruik binnen zero-emissiezone(s) per werkdag; bakwagen vanaf 93 liter (10 jaar) |
| Inrichting van voertuig vereist dat tenminste een zijde onder chassis bezet is | Aantonen met chassistekening (10 jaar) | Aantonen met chassistekening (13 jaar) | Bakwagen: gemiddeld verbruik per werkdag boven 38 liter binnen zero-emissiezone(s), plus chassistekening (13 jaar) |
| Overige praktijksituaties die in aanmerking komen voor ontheffing: | Benodigde laadvermogen groter dan 1.600 kg, aantoonbaar vanwege huidige ladingen (7 jaar) | Trekkers met toegestane maximale massa vanaf 32 ton (13 jaar) Bakwagens met toegestane maximale massa vanaf 37 ton (10 jaar) Schotelhoogte van trekker lager dan 105 cm (10 jaar) Overschrijding van wettelijke asdruk als het voertuig wordt geëlektrificeerd (10 jaar) Drie-assige vuilniswagen (carrosseriecode 18) korter dan 9,10 m lengte (10 jaar) 4x4, 6x6, 8x8 of 10x8 voertuigen (13 jaar) Voertuigen met breedte minder dan 250 cm (10 jaar) CrewCabin (meer dan 2 deuren) (10 jaar) | Idem als bij N2 vrachtwagens (>7.500 kg) |
| Eisen aan ADR-vervoer | Indien ADR-keuringsdocument aanwezig is en aanvrager aantoont dat het voertuig voor ADR-vervoer wordt ingezet (N1 7 jaar. N2 en N3 10 jaar) | Idem | Idem |
| Rail-weg-voertuig | Voertuig dat zowel over weg als spoor kan rijden (N1 10 jaar, N2 en N3 13 jaar) | Idem | Idem |
Hoe kunnen wij jou helpen?
De gemeente Maastricht realiseert zich dat de invoering van de zero-emissiezone ingrijpend kan zijn voor je bedrijfsvoering. En dat de vele regels, ontheffingen en alternatieven het er niet duidelijker op maken. Je kunt daarom kosteloos advies krijgen van de adviseurs van Zuid-Limburg Bereikbaar. Wij bekijken graag samen met jou hoe je, in jouw specifieke situatie, slim zaken blijft doen in de zero-emissiezone. Wellicht komen je bestel- of vrachtauto’s in aanmerking voor een vrijstelling of ontheffing. Zo niet, dan adviseren we je bij de overstap naar alternatief vervoer. We kunnen bijvoorbeeld voor je berekenen wat een elektrische bestel- of vrachtauto onder de streep kost.
Ondernemers die hun goederen of diensten aanbieden in Maastricht kunnen voor meer informatie terecht bij:
Binnenstadpartners en bewoners kunnen voor meer informatie terecht bij:
