ZES nadert! En nu? In gesprek met Gertjan Nijnuis van Adventurecook

De zorgen rond de ZES-regeling

Toen het nieuws kwam dat de zero-emissiezone (ZES) zou worden ingevoerd in Maastricht, in 2025, hadden Gertjan en Vivian gemengde gevoelens. Hoewel ze begrijpen dat er maatregelen nodig zijn om het milieu te beschermen, vragen ze zich af of ZES wel de juiste oplossing is voor Nederland. Hun zorgen draaien om de praktische uitvoerbaarheid van de regeling, zoals de beschikbaarheid van laadpalen, de infrastructuur voor elektrische voertuigen, en de financiële lasten die ondernemers moeten dragen. “Ik denk dat we als land er nog niet klaar voor zijn,” zegt Gertjan. “De infrastructuur is er simpelweg nog niet, en elektrische voertuigen zijn ook ontzettend prijzig.”

Logistieke uitdagingen

Voor Adventurecook zijn deze veranderingen extra lastig vanwege hun werkgebied dat zich uitstrekt van de binnenstad van Maastricht tot diep in de Ardennen. Met zware beladingen en lange afstanden moeten ze erop kunnen vertrouwen dat hun voertuig betrouwbaar en snel oplaadbaar is. De logistiek van het opladen van een elektrische bus, met weinig laadmogelijkheden in afgelegen gebieden, geeft het koppel stress. “Als ik om 23:00 thuiskom na een event, en de volgende ochtend om 8:00 weer klaar moet staan voor een andere happening met 300 man, lukt het dan om de bus opgeladen te krijgen in die tijd?” vraagt Gertjan zich af. 

Het financiële plaatje en keuzes

Hoewel de Adventurecook-ondernemers recent een Euro 6-bus hebben aangeschaft, die voorlopig voldoet aan de eisen, blijven er veel onzekerheden. De elektrische bus die in de toekomst (na 2028) nodig zou zijn om dezelfde prestaties te leveren kost nieuw rond de €80.000, wat een enorme investering is voor een klein bedrijf. Leasen biedt weinig verlichting, want de kosten moeten binnen een korte tijd terugbetaald worden, en Gertjan wil liever niet afhankelijk zijn van leningen. “Je denkt er wel eens over om meer in dorpen te werken in plaats van in Maastricht,” zegt Gertjan, “maar de meeste omzet komt uit Maastricht, en we hebben hier geïnvesteerd en contacten opgebouwd.” Het vooruitzicht om helemaal opnieuw te beginnen voelt niet goed. Gertjan: "En je weet niet of er in andere gebieden ook een ZES-zone komt op langere termijn. Dan kun je daar weer opnieuw beginnen."

Duurzaamheid

Al sinds jaar en dag is Adventurecook bezig met duurzaamheid. De ondernemers maken gebruik van groene stroom, LED-verlichting, doen aan afvalscheiding, en proberen zoveel mogelijk herbruikbare materialen te gebruiken. Bij grotere evenementen scheiden ze afval tot op het kleinste niveau, waardoor ze soms maar één vuilniszak per maand nodig hebben. Voor disposable bekers gebruiken ze biologisch afbreekbare materialen zoals maïszetmeel. En meestal huren ze serviesgoed (en brengen dit ook weer terug). Gertjan legt uit: “We hebben maar één wereld, dus daar moeten we zuinig op zijn. Dat zeg ik ook tegen onze kinderen. Het zou alleen wel mooi zijn als de gemeente eens meer inzichten gaf in wat ze doen met gescheiden afval. Een videootje daarover zou inwoners nóg meer motiveren, denk ik. Zodat je weet dat je het echt niet voor niks doet allemaal." 

Gertjan: "Ik was bij bijna alle Stadslogistieke Cafés aanwezig. Daar heb ik mijn zegje gedaan. Door klankborden met anderen en reacties van aanwezigen, kreeg ik al met al handige inzichten”  

Andere ondernemers

Voor Gertjan is de steun en het overleg met andere ondernemers belangrijk. “Je moet niet alles alleen willen doen. Het is belangrijk te overleggen met elkaar. Elkaar te helpen. Ik was bij bijna alle Stadslogistieke Cafés aanwezig. Daar heb ik mijn zegje gedaan. Door te klankborden met anderen en reacties van aanwezigen, kreeg ik al met al handige inzichten.”  

Vergelijk prijzen voordat je nieuw vervoer aanschaft

De bus die Gertjan pas geleden kocht, heeft hij in België gevonden. "De prijs was een stuk gunstiger daar.  Binnen die flinke uitgave die je moet doen, zo een meevaller vinden. Dat vind ik leuk, daar wijs ik andere ondernemers graag op. Ik raad ze aan zelf beslissingen te nemen, niet de wagen te kopen die toevallig aangeprezen wordt in je omgeving. Blijf je eigen mening behouden en oriënteer je goed. Check de prijzen!"

Iedere ondernemer heeft een andere uitdaging 

De ondernemers uit Gertjans netwerk bespreken, als ze elkaar toevallig treffen, de gevolgen van de ZES-regeling en wisselen ideeën uit. Gertjan: "Iedereen heeft zijn eigen uitdagingen, afhankelijk van de aard van het bedrijf. Waar een transport-hub voor sommige bedrijven misschien een oplossing biedt, is dat voor ons niet praktisch, omdat wij bij elk event eigen spullen (lakens, tangen, kookgerei, lampjes en ga zo maar door) en goed gekoeld eten nodig hebben. Wij zouden een soort Thuisbezorgd én een Eventbureau moeten inhuren als we dingen uit zouden besteden. Dat is niet realistisch. Daarbij; onze bus is ook een soort verlenging van ons gereedschap. Alles ligt erin. Willen we toch zwarte lakens in plaats van witte op de tafels liggen? Dan switchen we even. Hebben we lampjes nodig omdat het donker wordt? Dan pakken we ze. En ga zo door."

Waardevolle ZES-communicatie volgens Gertjan

Er zijn volgens Gertjan nog veel onzekerheden over de invoering van de ZES-regeling, zoals de specifieke regels rond vrijstellingen. Een frequente nieuwsbrief, zoals die er al is, met nog méér expliciete informatie over vrijstellingen en subsidies zou hem helpen om zich beter voor te bereiden. Herhaling van informatie is ook welkom. De huidige verwarring over subsidievoorwaarden, zoals dat het voertuig op eigen naam moet staan (en je dus beter niet kunt lenen), maakt de beslissing om te investeren in een elektrische bus moeilijk. “Ik lach erom, maar eigenlijk zou ik kunnen huilen,” zegt hij, verwijzend naar de hoge kosten en de eisen. "En heel wat ondernemers zouden met me mee willen doen."

Vooruitkijken

Ondanks de vele vragen en twijfels blijft Gertjan hoopvol. En ja, je komt er niet onderuit. “ZES komt er nu eenmaal. en de idealen zijn mooi,” zegt hij, “maar het komt, in mijn ogen, allemaal te vroeg. Voor veel ondernemers is het niet praktisch. Kortom: de noodzaak om iets te doen, ja, dat zie ik wel in. Het klimaat wordt er niet vanzelf beter op. Maar moet het per se op deze manier? Bovendien: hoe zal het precies gaan verlopen? Dat is nog de vraag.” 

Doorgaan

“Hopelijk gaan wij ondernemers niet kopje onder. Het is na corona al lang genoeg moeilijk geweest. En we hebben in de horeca al genoeg stress. Liever geen gedoe en spanning toevoegen hieraan! Ik verwacht dat ZES niet uitgesteld maar iets opgeschoven wordt. Dat ik bijvoorbeeld twee jaar later mag rijden met de bus die ik nu heb. Alles cancelen, dat lijkt me niet de bedoeling. Dat kun je niet maken. Mensen hebben serieuze kosten gemaakt! Dat mag niet voor niks geweest zijn. Laat de zero-emissiezone nu ook maar komen. Ook al sta ik er echt niet om te springen. Het is niet anders."