Maastricht Bereikbaar door de ogen van Sylvia Harmes: twintig jaar Dominicanen en de toekomst van de stad

Nadat je in 2023 het bedrijf van dichtbij had leren kennen, stapte je in 2025 naar buiten. Nu mocht iedereen weten dat jij het stokje overnam. Hoe kwam die opvolging tot stand?

Sylvia: “Dat ik dit vak in zou gaan, had ik in mijn jeugd niet verwacht. Ik wist dat ik na de middelbare school iets wilde doen met bedrijfskunde, management of HR, maar had niet specifiek het boekenvak op mijn studielijst. Na een Business-studie groeide ik al snel door naar een rol als HR-leidinggevende. Toen mijn vader met pensioen wilde gaan, was er in eerste instantie een opvolger. Nadat deze persoon toch afzei, deed mijn vader onderzoek en stelde hij een nieuw profiel op. Voordat hij de vacature uitzette, benaderde hij mij. Of ik interesse had in de functie? Hij wilde het toch gevraagd hebben. Daar heb ik goed over nagedacht. Drie weken lang. Uiteindelijk zei ik volmondig ja. Als ik terugkijk, is dat logisch."

Waarom was deze toezegging achteraf gezien logisch?

Sylvia: “Mijn ouders leerden elkaar veertig jaar geleden kennen in een boekhandel in Utrecht en werkten daarna allebei in het vak. Ik groeide op in Deventer en verhuisde toen ik elf was naar Maastricht. Ik woonde in de wijk Hazendans, ging hier naar de basisschool en middelbare school. Ik versta Maastrichts en voel me thuis in deze stad. 

Mijn vader werd in mijn jeugd winkelmanager van toen nog Selexyz. Ik vond het de normaalste zaak van de wereld! En de onderwerpen ‘boeken en ondernemen’, daar hoorde ik thuis veel over. Ik ben veel voorgelezen en er waren altijd veel boeken om ons heen. De liefde voor het vak zat er altijd al, ik was me er alleen toen nog niet zo bewust van. 

Ik vond het ook een fijn idee dat ik het vak kon leren van iemand die ik heel goed ken, mijn vader, en die ik vertrouw. Onze samenwerking verloopt natuurlijk. Ik kan alles vragen en we verdelen de taken. Hij doet steeds minder achter de schermen en ik steeds meer.”

Inmiddels sta je aan het roer van een boekhandel met vestigingen in Maastricht, Sittard en Heerlen en circa vijftig medewerkers. Hoe is dat?

“Het is een mooie uitdaging. Ik heb veel aan mijn HR-ervaring en tegelijkertijd kijk ik graag met een open blik naar alles. Ik luister ook naar de input van andere betrokkenen.”

Waarom vind je het belangrijk om ook de input van anderen mee te nemen?

"Ik stel me graag open minded op. Er zijn meerdere wegen naar Rome. Ik hoor graag ieders ideeën. Ik vind niet dat we iets moeten doen omdat we het al twintig jaar zo doen. Veranderen mag altijd.”

De logistiek vraagt soms om praktische oplossingen. Hoe pakken jullie dat in Maastricht aan?

“In Maastricht heeft de boekhandel geen magazijn. Veel boeken komen vanuit plaatsen in Nederland en Engeland binnen en werden voorheen rechtstreeks aan de winkel geleverd. Elke ochtend kwamen er ongeveer vijf tot zes pallets met goederen aan. Dat zorgde voor overlast voor klanten en medewerkers. Daarom werkt Boekhandel Dominicanen samen met Goederenhubs (specialist op gebundelde en duurzame stadslogistiek).

De goederen worden vóór 08.00 uur aan de rand van Maastricht geleverd. Daar worden de boeken uitgepakt en verwerkt. Rond 11.00 uur worden ze met een klein elektrisch busje naar de winkels gebracht. Het geeft rust. We zijn niet tussendoor bezig met dozen uitpakken. Er is geen rommel hier. Het is verder prettig dat er geen grote vrachtwagens voor de deur staan, maar dat er een subtiel, klein elektrisch busje langskomt. 

Het past ook bij zero-emissie zone: de wens om de binnenstad rustig en schoon te houden. Mijn vader was al in zee gegaan met een stadslogistieke hub. Ik ben daarmee verdergegaan. Ik heb gezorgd voor nog meer verfijning als het gaat om timing, verwachtingen en afspraken. Het verloopt allemaal heel prettig.”

Hoe doen jullie dit als het gaat om de winkels in Heerlen en Sittard?

“Alle boeken komen aan in de Maastrichtse Beatrixhaven, daar worden ze uitgepakt en gesorteerd. De boeken (en kaarten en andere producten) gaan vervolgens ook via elektrisch vervoer, gebundeld, naar de winkels in Heerlen en Sittard.”

Hoe ga je zelf naar de zaak toe?

“Ik woon met mijn vriend in de wijk Hazendans. We kochten het huis 2,5 jaar geleden. Een fijne plek, niet ver van mijn ouders vandaan. Kindvriendelijk, dat is leuk voor ons dochtertje later. Vanuit hier ga ik met de e-bike naar het werk (de heuvel op de terugweg is daardoor geen probleem). Ik vind het heerlijk op de fiets! In het weekend fiets ik ook graag door het Heuvelland, vaak is ons doel Gulpen, waar mijn vriend vandaan komt. 

Verder: voor afspraken in Heerlen, Sittard en verder weg (de Randstad, als het gaat om overleggen vanuit het boekenvak) maak ik gebruik van onze elektrische auto. Ik let wel op duurzaamheid, heb thuis ook zonnepanelen en draai mijn was het liefst als de zon schijnt. Waarom zou je dat niet doen als je erop kunt letten? Het is zeker iets wat ik ons kindje later ook mee wil geven.”

Wat wens je de stad Maastricht toe?

“In het weekend is Maastricht vaak erg druk, terwijl het op maandag, dinsdag en woensdag rustiger is. De bezoekersstroom mag wat geleidelijker worden. Ik adviseer mensen weleens om op woensdag langs te komen in onze winkel. Dan heb je een andere beleving. Het is relaxter. Er is alle tijd voor advies. Zelf boek ik weleens ‘een weekendje weg’ juist doordeweeks. Dat voelt heel fijn. De stad is dan anders dan in het weekend. Wie weet kunnen meer mensen dat doen? Je moet er natuurlijk wel iets meer dagen vrij voor opofferen. Maar verder: echt een aanrader.”

Je bent trots op Maastricht en de regio. Wat wil je graag behouden?

“De sfeer, de mix van mensen en culturen en de internationale bezoekers... Maar ook de unieke invulling van de stad door de Maastrichtenaren zelf. En het ietwat dorpse, gemoedelijke karakter van de stad. Dat maakt Maastricht Maastricht.”

En waar ga jij je binnen jullie boekhandels vooral op richten?

“Ik kijk vooruit. Intern ben ik (passend bij mijn leeftijd misschien, eind twintig) veel bezig met het nog verder verfijnen van de digitalisering. En we hebben het druk met de locatie in Sittard, waar we willen verhuizen richting de Markt. Verder geniet ik enorm van de levendige Museumnacht in de zaak in Maastricht. En ook als het gaat om de programmering ben ik enthousiast. Regelmatig hebben we grote namen in al onze zaken, vaak gekoppeld aan een bestseller. Tegelijkertijd hebben we oog voor lokaal talent. Denk aan schrijver Michael Berg die binnenkort in Heerlen optreedt. Of dichter Maarten van den Berg die nog tijdens de jubileumavond voordroeg. Geweldig. Ik sta vooraan te applaudisseren.

En ja, nu ga ik uiteraard eerst nog mijn geboorteverlof verder invullen. Met een pasgeboren baby hoef je je niet te vervelen! Als je dit leest en je bent zelf ondernemer, en je hebt nog vragen over duurzaam vervoer: e-mail me dan gerust via de bemiddeling van Maastricht Bereikbaar (via info@zuid-limburg-bereikbaar.nl en zet 'Sylvia Harmes' in de onderwerpregel). Dan antwoord ik zo snel mogelijk (binnen wat op korte termijn realistisch is, tijdens dit verlof). Zelf ben ik er erg enthousiast over. 

Ons inkoopbeleid is met de drie zaken heel effectief ingericht; we kunnen groot inkopen. Daarna maken we een verdeling en gaat alles naar de drie winkels. Er zijn dus ook voordelen als het gaat om dit duurzaam vervoer. Voordelen waar je zelf misschien nog niet aan denkt? Juist een klein bedrijf kan baat hierbij hebben, het is voor niemand prettig om dozen en pallets in de weg te hebben staan. Ik zou aanraden: onderzoek of gebruik maken van een stadslogistieke hub iets oplevert voor jouw organisatie.”

Wat wil je nog zeggen tegen de mensen van Maastricht Bereikbaar?

“Wat jullie doen is erg inspirerend, ga zo door! Anderen mogen een voorbeeld nemen aan jullie. Laat zien wat je zoal doet, op Socials, op de website, bij de altijd goed georganiseerde events (waar wij ook heel graag komen als spreker of als bezoeker) en in nieuwsbrieven. Je mag trots zijn op wat je doet!”