Interview met Jan Janssen (77), echte Maastrichtenaar in hart en nieren

Wil je je even voorstellen?

“Ik heb 37 jaar bij KPN gewerkt, onder andere als ideeënmanager van Zuid-Nederland. Daarna heb ik samen met een vriend een katern van De Limburger uitgegeven, Wonen. Vanuit mijn eigen bedrijf, Stylo Communicatie, heb ik vervolgens voor diverse opdrachtgevers gewerkt. Inmiddels zit ik al twaalf jaar voor het CDA in de gemeenteraad van Maastricht. Daarnaast schrijf ik wekelijks een column in De Nieuwe Ster en doe ik nog wat werkzaamheden voor het Centrummanagement Maastricht.

Ik heb altijd van creativiteit gehouden. Bij de Stadsacademie heb ik akte Tekenen LO gedaan, en later heb ik cursussen gevolgd in presenteren. Ik ben niet bang om iets nieuws te proberen, integendeel. Ik vind het juist leuk om mezelf te blijven ontwikkelen.”

Wat is jouw band met de stad Maastricht?

“Ik heb nooit ergens anders gewoond! Ik ben geboren en getogen in Wyckerveld, en daar woon ik nog steeds. Toen we trouwden hebben we anderhalf jaar in Belfort gewoond, maar mijn vrouw (ook uit Wyckerveld) en ik misten onze vroegere wijk. We zijn snel weer teruggegaan. Onze drie kinderen zijn er ook opgegroeid en wonen nu allemaal in Maastricht: in Amby en Belfort.

Ik ben ook actief in het amateurtoneel, ik ben medeoprichter van het Maastrichts Volkstheater. Ik sta nog regelmatig op de bühne en schrijf ook voor Revue aon de Maos. Daardoor ken ik veel mensen! Maastricht is in die zin net een groot dorp.

Ik ben trots op de eigenheid van Maastricht. Het is bijzonder hoe mensen hier met elkaar omgaan, warm, direct en gezellig. Is er een feestje? Hier in Maastricht staat iedereen dan bij het buffet, praat met elkaar, lacht samen. Dat bourgondische, dat zuidelijke, dat typeert ons. Ik vind dat mooi! Het dialect, het Maastrichts, omarm ik ook. Leuk om, naast het Nederlands, te spreken met de mensen die dat fijn vinden.”

Stelling: Duurzame bereikbaarheid en mobiliteit dragen bij aan leefbaarheid, ondernemersklimaat en verblijfskwaliteit in de stad. Hoe zie jij dat?

“Daar ben ik het helemaal mee eens! Al merk je wel dat de drukte toeneemt. Wij wonen tegen Wyck aan, en het spoor vormt nog altijd een barrière. Omdat parkeren in Wyck beperkt is, wijken bezoekers vaak uit naar onze kant. Tegelijkertijd heeft Wyck een enorme aantrekkingskracht met zijn unieke winkeltjes, lokale ondernemers en speciaalzaken. Dat maakt het een levendig stadsdeel, en dat straalt ook op de omliggende wijken af.”

Duurzame bereikbaarheid en mobiliteit zijn zeker zaken van groot belang. Maastricht ligt immers in een kom en daardoor wordt de lucht en het klimaat in de stad door bepaalde weersomstandigheden niet voldoende ververst. Mensen met ziektes zoals copd ondervinden daar direct de gevolgen van. Het is dus zaak dat we verstandig handelen als het om bereikbaarheid en mobiliteit gaat. Op velerlei terreinen kunnen we ons voordeel hiermee doen. Het raakt zaken als leefbaarheid en verblijfskwaliteit. Door te sturen op milieuverbetering o.a. door het hebben van een zero emissie zone en gezamenlijke bevoorrading door elektrische vervoermiddelen hanteren wij in de stad een eigentijds, modern ondernemersklimaat. We profiteren gezamenlijk van deze ingeslagen weg naar een duurzame toekomst."

Wat is het gekste dat je ooit hebt gezien of meegemaakt op de fiets of in het OV in Maastricht?

“Bij de Groene Loper moet je wel goed opletten. Door de bomen is het zicht soms beperkt en e-bikes en fatbikes zijn sneller dan je denkt. Gevaarlijk zou ik het niet noemen, maar alertheid is zeker nodig.”

Wat fietsen betreft: Onze kinderen hebben hun vervolgonderwijs, na de basisschool, allemaal buiten de stad beleefd. De fiets was hun vervoermiddel bij goed en slecht weer. Ze hebben daar alle drie nooit een probleem van gemaakt. Probleemloos zijn we door die periode gekomen. Ik heb meer moeite met de kleinkinderen die in de binnenstad, Brusselsestraat, op school zitten en door het drukke verkeer moeten. Maar jong geleerd is oud gedaan. Ze zijn oplettend en duidelijk en die zaken zijn op de fiets van groot belang om je staande te houden."

Hoe is Maastricht veranderd sinds je jeugd?

“Wat ik vooral als een pluspunt zie, is de komst van de tunnel. Die heeft echt rust gebracht in onze wijk. Vroeger was de A2 een barrière, nu kun je makkelijk naar Wittevrouwenveld of Wyck. In Wyckerpoort hebben we weinig voorzieningen: geen dokter, apotheek of drogist, dus we zijn afhankelijk van de omliggende wijken.

We zijn van een groot dorp uitgegroeid tot een echte stad, en een studentenstad bovendien. Dat heeft veel veranderd. Mensen uit verschillende wijken komen meer samen, maar de stad is ook drukker geworden. De fietsenstalling bij Wyckerpoort is bijvoorbeeld vaak vol. Soms weten mensen de stationsfietskelder nog niet te vinden, helaas. Die fietskelder is juist zo mooi en fijn... zonde.

Ik had laatst mensen uit Den Haag op bezoek. Daar hadden ze gepensioneerden met een geel hesje en een fluitje ingezet om bij drukke plekken te helpen met fietsparkeren. Een simpel idee, maar het werkte goed. Misschien ook iets voor Maastricht!”

Wat mis je in de stad?

“Wyckerveld is zijn kerk kwijtgeraakt, die is afgebroken en vervangen door een basisschool. Vroeger vormden kerk, basisschool en parochiezaal het hart van de wijk. Nu richten mensen zich meer op het centrum van de stad, buiten de wijk. We moeten buurthuizen weer belangrijker maken. Geef ze ook gemeentelijke functies, zodat mensen er vaker komen. Zo kun je het saamhorigheidsgevoel versterken.

Sommige buurten vergrijzen, en dat brengt eenzaamheid met zich mee. Door meer activiteiten in de buurt te organiseren, samen, in teams, kun je dat doorbreken. Maastricht heeft nog steeds de charme van vroeger, maar we moeten wel blijven investeren in verbinding.”

Als je je ogen sluit en denkt aan Maastricht over 30 tot 50 jaar, wat zie je dan?

“Ik hoop dat de barrière van het spoor dan verdwenen is. Het spoor is breed, ooit bedoeld voor de staatsmijnen. Als dat terrein deels herontwikkeld kan worden, zou dat een grote vooruitgang zijn, ook qua woningbouw.

Ik zou de Groene Loper graag zien doorlopen tot aan Heugemerveld. Wat is dat toch een mooie shared space/fiets-wandelpad, überhaupt! We fietsen vaak naar kasteel Vaeshartelt, prachtig om dat via de Groene Loper te doen. We mogen trots zijn op wat er al is bereikt. Ook de universiteit is enorm belangrijk. Zonder de studenten zouden veel gebouwen leegstaan. 30 tot 40 procent komt uit het buitenland. Als we die verliezen, zou dat een aderlating zijn. Maastricht is een kennisstad geworden, en dat moeten we koesteren.

Tegelijk zie je dat industrie verdwijnt. De glasfabriek, de onzekerheid bij Sappi… Ik ben daar binnenkort ceremoniemeester bij het 175-jarig jubileum, een bijzondere mijlpaal, maar ook een moment van bezinning. Wat als dat verdwijnt? Generaties hebben daar gewerkt. We moeten ervoor zorgen dat Maastricht niet te afhankelijk wordt van de wereldeconomie.”

Tot slot: heb je nog een tip voor Maastricht Bereikbaar?

“Blijf herhalen en communiceren. Mensen opvoeden in gedrag kost tijd. Een goed voorbeeld is de Stationsstraat: daar zijn de fietsen eindelijk weggehaald en het ziet er prachtig uit. Maar je merkt dat het probleem zich hier en daar verplaatst. Dus blijf ingrijpen, blijf aanwezig. Misschien is dat idee van die gepensioneerden met een fluitje nog zo gek niet. Live commentaar werkt vaak beter dan een bord met tekst. Werk dan wel in teams, dat is leuker én veiliger. Willen jullie sparren hierover? Bel me, ik schuif graag aan bij de koffie.”