Veelgestelde vragen over zero-emissie stadslogistiek

Over zero-emissie stadslogistiek (ZES)

  • ZES is enerzijds de invoering van een zero-emissiezone voor bestel- en vrachtauto's per 1 januari 2025, maar ook een efficiënte en duurzame aanpak van alle bestel- en vrachtverkeer dat in het stadscentrum moet zijn. Dat betekent het vergroenen van het wagenpark, het bundelen van de goederen- en afvalstroom, het gebruik van slimme, logistieke platforms, de ontwikkeling van logistieke hubs voor goederenopslag aan de rand van de stad, de inzet van alternatieve vervoersmiddelen zoals e-bikes en e-cargobikes en de beschikbaarheid van voldoende laadinfrastructuur.

  • In het Klimaatakkoord van 2019 heeft het kabinet met bedrijven, organisaties en gemeenten afgesproken te werken aan aantrekkelijke binnensteden met schone lucht, meer groen en ruimte. ZES levert een belangrijke bijdrage aan het behouden van een gezond, aantrekkelijk en veiliger stadscentrum én daardoor ook aan de economische vitaliteit. Maastricht is een van de 27 Nederlandse steden die kiezen voor zero-emissie stadslogistiek (ZES) en wil dit mét direct betrokkenen zoals binnenstadpartners, logistieke partners en vertegenwoordigers van binnenstadbewoners realiseren.

  • Een zero-emissiezone (ZE-zone) is een gebied in een stad waar vanaf een bepaald moment alleen nog bestel- en vrachtauto's mogen komen die geen schadelijke stoffen uitstoten, oftewel zero emissie. Dit betekent dat voertuigen op diesel, benzine of lpg op een bepaald moment niet meer zijn toegestaan, maar elektrische voertuigen (of voertuigen op waterstof) wel.

  • De zero-emissiezone geldt voor alle bestel- en vrachtauto’s. Deze zijn bij de RDW bekend in de voertuigcategorieën N1, N2 en N3. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om voertuigen die:

    • gebruikt worden voor bevoorrading van winkels, kantoren en bouwplaatsen
    • pakjes aan consumenten en bedrijven leveren
    • bedrijfsauto’s van service- en verhuisbedrijven
    • maar ook de lokale winkelier, cateraar en bloemist die hun klanten bevoorraden.

    Nieuwe bestel- en vrachtauto’s die vanaf 1-1-2025 op kenteken zijn/worden gezet moeten zero-emissie aangedreven zijn om de ZE-zone binnen te mogen. 

    Voor bestaande bestelauto’s en vrachtwagens die relatief schoon zijn (emissieklasse 5 en 6) geldt een overgangsregeling. Meer informatie over de toegangsregels 

    Oudere bestelauto's (emissieklasse 0 t/m 4) en vrachtauto's (emissieklasse 0 t/m 5) mogen de ZE-zone sinds 1 januari niet meer in.

    De zero-emissiezone geldt niet voor personenauto’s, taxi’s, autobussen en touringcars. 

  • Een zero-emissiezone (ZE-zone) is niet hetzelfde als een milieuzone. Een milieuzone kan gelden voor alle verschillende voertuigsoorten en stelt beperkingen aan de uitstoot van het voertuig. In sommige steden geldt een milieuzone (Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht) ook voor personenauto’s en/of bromfietsen. Of je in de milieuzone mag rijden, hangt af van hoe schoon je motor is. Doe daarvoor de kentekencheck op www.milieuzones.nl.

    De zero-emissiezone geldt alleen voor bestel- en vrachtauto's en gaat een stap verder. In een zero-emissiezone moeten bestel- en vrachtauto's op termijn volledig zero emissie zijn om nog toegang te hebben. Personenauto’s vallen hier dus niet onder.

    Let op: sommige steden, waaronder Maastricht, hebben beide zones. In Maastricht geldt een milieuzone voor de Statensingel. 

  • De zero-emissiezone in Maastricht beslaat het centrum en Wyck, exclusief de singels aan de westkant. De keuze voor deze afbakening is gebaseerd op de ruimtelijke inpasbaarheid en het effect op bereikbaarheid, de doelgroep moet primair gericht zijn op stadslogistiek en er is een gelijk speelveld tussen ondernemers in het gebied. Het gebied is herkenbaar door bebording.

Toegang

  • Onder bepaalde voorwaarden is het mogelijk om een ontheffing te krijgen voor de ZE-zone. Je kunt een ontheffing aanvragen via het landelijke Zero-emissieloket op de website van de RDW. Hier vind je alle informatie over de ontheffingen en de voorwaarden.

  • De zero-emissiezone geldt voor iedereen die in de ze-zone komt, ook als je maar incidenteel in de zone komt. Wellicht kun je gebruikmaken van dagontheffingen. Je kunt een ontheffing aanvragen via het landelijke Zero-emissieloket.

  • Ja, ook voertuigen die maar een klein stukje de zone inrijden, moeten voldoen aan de regels. Op de grenzen van de zone wordt gecontroleerd met automatische ANPR-camera's.

  • (Plug-in) hybride bestelauto’s worden niet toegelaten in de ze-zone als ze niet voldoen aan de emissie-eisen. Plug-in hybride vrachtauto's zijn onder voorwaarden wel toegestaan binnen de ze-zone mits ze aantoonbaar elektrisch rijden in de zone. Hiervoor kan een ontheffing worden aangevraagd en dient de aanvrager aan te kunnen geven bepaalde ritgegevens op te slaan en deze desgevraagd te delen met gemeenten. Je kunt een ontheffing aanvragen via het landelijke Zero-emissieloket op de website van de RDW.

  • Voor voertuigen op biobrandstoffen gelden dezelfde emissie-eisen als voor voertuigen op reguliere fossiele brandstoffen.

  • De zero-emissiezone is bedoeld voor vracht- en bestelauto’s voor bedrijfsmatig gebruik. Je kunt echter niet altijd zien of een bestelbus (alleen) privé of zakelijk gebruikt wordt. Daarom gelden voor bestelbussen van particulieren in principe dezelfde regels. Wel kunnen particulieren een ontheffing aanvragen. Je moet dan aantonen dat jouw bestelbus niet bedrijfsmatig wordt gebruikt. Je kunt een ontheffing aanvragen via het landelijke Zero-emissieloket op de website van de RDW.

  • De zero-emissiezone is niet van toepassing op landbouwvoertuigen / voertuigen met een T- kenteken. Landbouwvoertuigen / voertuigen met een T-kenteken hebben toegang tot de zero- emissiezone.

  • Voor sommige voertuigen zijn nog geen uitstootvrije varianten verkrijgbaar. Daarom zijn er naast de overgangsregeling, verschillende vrijstellingen en ontheffingen voor speciale voertuigen. Op de website van het RDW vindt u meer informatie over dergelijke ontheffingen.

  • Voor marktkooplieden geldt in Maastricht een algemene ontheffing tot 1 januari 2030. Deze ontheffing is aan te vragen door een mail te sturen naar ontheffingzes@maastricht.nl 

  • De toegangsregels voor de zero-emissiezone gelden ook voor buitenlandse voertuigen. 

    Meer informatie over buitenlandse voertuigen op de website opwegnaarzes.nl

  • Buitenlandse voertuigen kunnen via www.rdw.nl/ontheffing-zero-emissie een dagontheffing aanvragen wanneer zij een ZE-zone in willen. Voor langdurige ontheffingen kun je contact opnemen met info@zero-emissieloket.nl. 

    Meer informatie over buitenlandse voertuigen op de website opwegnaarzes.nl

  • Voor een bestelauto of vrachtwagen kunt u maximaal 12 ontheffingen per gemeente in 1 jaar aanvragen. Een dagontheffing is maximaal 30 uur geldig in de gemeente waarvoor u de ontheffing heeft aangevraagd. Ook voor een voertuig met buitenlands kenteken kunt u een ontheffing voor 1 dag aanvragen. De dagontheffing wordt na aanvraag direct afgegeven. U krijgt een mail met daarin een link. U kunt de ontheffing dan zelf downloaden. Handhavers controleren met hun digitale systemen of een voertuig een geldige ontheffing heeft; een papieren document in het voertuig is niet nodig.

    Meer informatie over een dagontheffing op de website van de RDW

  • Nee, dat is niet verplicht. Een dagontheffing voor de zero-emissie zone kan door iedereen worden aangevraagd voor een voertuig. De aanvrager hoeft dus niet de eigenaar of bestuurder van het voertuig te zijn.

    Dit betekent dat bijvoorbeeld een evenementenorganisatie, opdrachtgever of logistiek coördinator de dagontheffing centraal kan regelen voor leveranciers, standhouders of partners. De ontheffing wordt na aanvraag en betaling digitaal gekoppeld aan het kenteken en is geldig voor de gekozen dag. Handhaving controleert dit via het kentekenregister; een papieren bewijs in het voertuig is niet nodig.

    Wel blijft de bestuurder er zelf verantwoordelijk voor dat het voertuig op het moment van binnenrijden van de ZE-zone een geldige toegang heeft (emissievrij of met ontheffing).

Handhaving

  • De zero-emissiezone voor bestel- en vrachtverkeer wordt gehandhaafd met behulp van een technisch hulpmiddel, namelijk Automatic Number Plate Recognition (ANPR) camera’s, in combinatie met daartoe bevoegde buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's). Alle voertuigen die de zone inrijden worden op de grens van de zone automatisch gecontroleerd door deze camera's. Daarnaast controleren boa's structureel voertuigen binnen de ze-zone.

  • Voor een bestelbus is de boete € 120 en voor een vrachtwagen € 310.

  • Bij elke mogelijke entree van de zero-emissiezone hangen verkeersborden om de zone aan te geven. We controleren regelmatig of de verkeersborden goed staan en zichtbaar zijn. Het bord ziet er als volgt uit:

  • In de brief die je krijgt staat hoe je bezwaar kunt maken. Tegen een verkeersboete kun je digitaal of per brief bij de officier van justitie bezwaar maken. Binnen 6 weken kun je via het Digitaal Loket Verkeer online bezwaar maken. Je kunt ook een brief in de vorm van een beroepsschrift sturen naar de officier van justitie. Meer informatie vind je op de website van het CJIB.

Bedrijven

Particulieren

  • Heb je een particuliere bestelauto of camper met een emissieklasse 4 of lager of een vrachtwagen met een datum eerste toelating voor 1-1-2017? En gebruik je deze alleen privé en nooit zakelijk? Dan kun je een ontheffing aanvragen via het landelijke Zero-emissieloket op de website van de RDW.

    Gebruik je je bestelauto, vrachtauto of camper niet uitsluitend privé, dan moet je voldoen aan de landelijke toegangsregels voor zero-emissiezones. Personenauto's vallen niet onder de regels van de ze-zone. 

  • Ja, dan geldt deze regel ook. Er wordt dan gekeken naar de eigenaar en niet naar de berijder.

  • Het verschilt per kenteken wat geldt voor het desbetreffende voertuig. Uw klusjesman kan de kentekencheck doen op www.zesmaastricht.nl om direct te zien of het voertuig toegang heeft tot de zero-emissiezone.
    Heeft het voertuig niet direct toegang tot de zero-emissiezone, dan kan wellicht een ontheffing worden aangevraagd. Een dagontheffing kan bijvoorbeeld voldoende zijn. Dat kan via het landelijke Zero-emissieloket op de website van de RDW.

Kaart met de ingetekende zero-emissiezone stadslogistiek in Maastricht. Oranje kleur is de volledige zes-zone en de rode stippen zijn de toegangswegen naar de zero-emissie zone